Gwybodaeth am y Bil

Bydd Bil Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) yn helpu i fynd i’r afael â’r heriau rhwng cenedlaethau y mae Cymru yn eu hwynebu mewn ffordd fwy cysylltiedig ac integredig – gan sicrhau bod gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru yn canolbwyntio ar y tymor hir. Cyflwynwyd y Bil gan Lywodraeth Cymru ym mis Gorffennaf 2014 i atgyfnerthu’r rôl sylfaenol sydd gan wasanaethau cyhoeddus yng Nghymru i helpu i gyflawni ein nodau tymor hir ar gyfer lles Cymru yn y dyfodol. Mae’r Bil yn sicrhau bod anghenion y presennol yn cael eu bodloni heb beryglu gallu cenedlaethau’r dyfodol i fodloni eu hanghenion eu hunain. Darperir ar gyfer hyn trwy sicrhau’r egwyddor datblygu cynaliadwy yn y gyfraith.  

Mae’r Bil yn darparu ar gyfer set o nodau lles tymor hir i Gymru, sef cael Cymru ffyniannus; gadarn; iachach; fwy cyfartal; gyda chymunedau cydlynol; a diwylliant bywiog lle mae’r iaith Gymraeg yn ffynnu. Bydd eu gosod mewn deddfwriaeth yn rhoi diffiniad clir o’r Gymru a garem – sef Cymru gynaliadwy, ac yn helpu i sicrhau’r cysondeb a’r sicrwydd tymor hir sy’n angenrheidiol i fynd i’r afael â’r heriau o ran cenedlaethau rydym yn eu hwynebu, er enghraifft newid yn yr hinsawdd, mynd i’r afael â thlodi, ac anghydraddoldeb o ran iechyd.

Mae rhaglen ddeddfwriaethol 2011-16 yn cynnwys ymrwymiad Llywodraeth Cymru i ddeddfu er mwyn sicrhau mai datblygu cynaliadwy yw’r egwyddor drefnu ganolog i’r gwasanaeth cyhoeddus datganoledig yng Nghymru, ynghyd â chreu corff annibynnol i ddarparu cyngor, arweiniad ac arbenigedd. Mae hyn yn golygu y bydd angen i’r gwasanaeth cyhoeddus datganoledig ddefnyddio dull tymor hir, gweithio gyda’i gilydd yn well a defnyddio tystiolaeth i wneud y penderfyniadau gwerth gorau ar gyfer y presennol a’r tymor hir.

Y Gymru a Garem – y Sgwrs Genedlaethol
Lansiwyd Sgwrs Genedlaethol beilot ar Y Gymru a Garem ym mis Chwefror 2014, yn gwahodd pobl ledled Cymru i gymryd rhan yn y sgwrs a dweud wrthym pa fath o Gymru y mae arnynt eisiau ei gweld nawr ac yn y dyfodol.

Lansiwyd adroddiad dros dro ar y sgwrs hyd yn hyn ym mis Gorffennaf 2014 ac mae hyn wedi helpu i lywio a ffurfio’r nodau tymor hir sydd wedi’u cynnwys yn y Bil, sydd bellach yn dechrau dod yn ddeddfwriaeth yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru.

Menter Llywodraeth Cymru yw Y Gymru a Garem sy’n cael ei harwain gan Peter Davies (y Comisiynydd Dyfodol Cynaliadwy) a’i rheoli gan Cynnal Cymru.

I gymryd rhan yn y sgwrs a chael gwybod mwy am fod yn Eiriolydd Dyfodol, trowch at wefan  www.ygymruagarem.co.uk.

Siarter Datblygu Cynaliadwy
Er nad yw’r Bil yn gosod nodau ar gyrff nad ydynt yn rhai cyhoeddus, gall y Siarter Datblygu Cynaliadwy helpu sefydliadau cyhoeddus, trydydd sector a phreifat i weithio gyda’i gilydd gan ei bod yn ymgorffori’r un egwyddor datblygu cynaliadwy â’r Bil. Mae dros 200 o aelodau gan y Siarter ac mae’n parhau i dyfu. Yn y dyfodol, rydym yn gobeithio y bydd y Siarter yn parhau i weithredu fel catalydd ar gyfer cynaliadwyedd, dysgu ac arloesedd – ac yn gwneud cyfraniad cryf at y Gymru a Garem.

I gael gwybod mwy am y nodau drafft a’r weledigaeth tymor hir ar gyfer Cymru, darllenwch y Datganiad ysgrifenedig llawn – Cyflwyno Bil Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru)

Mae manylion am gynnydd y Bil ar gael ar wefan Cynulliad Cenedlaethol Cymru (dolen gyswllt allanol).

Graddfeydd Amser Deddfwriaethol:

  • Ymgynghoriad 2012 ar gynigion y Papur Gwyn ar gyfer deddfwriaeth
  • 16 Gorffennaf 2013, diweddarodd Prif Weinidog Cymru Raglen Ddeddfwriaethol 2011-16 a chynnwys ymrwymiad Llywodraeth Cymru i ddeddfu er mwyn sicrhau mai datblygu cynaliadwy yw egwyddor drefnu ganolog y gwasanaeth cyhoeddus datganoledig  
  • Lluniwyd adroddiad dros dro gan y Comisiynydd Dyfodol Cynaliadwy ym mis Gorffennaf 2014
  • Cyflwynwyd y Bil yn y Cynulliad ym mis Gorffennaf 2014
  • Bydd y Comisiynydd Dyfodol Cynaliadwy yn cyflwyno adroddiad terfynol i’r Gweinidog Cymunedau a Threchu Tlodi ym mis Mawrth 2015
  • Disgwylir y bydd Bil Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) yn dod yn gyfraith yng Ngwanwyn 2015

Rhaglen Braenaru

Rhaglen a ariennir gan Lywodraeth Cymru i gynorthwyo cymunedau i weithredu ynghylch y newid yn yr hinsawdd.

Ynni Cymunedol Cymru

Yn dwyn ynghyd cymunedau sy'n gweithredu ar ynni adnewyddadwy ac effeithiolrwydd ynni

Cynllun Grantiau Cefnogi Byw Cynaliadwy

Cynllun grant a ariennir gan Lywodraeth Cymru. Amgylchedd Cymru a Cynnal Cymru sy’n ei gyflwyno.